Þorfinnr Karlsefni


Þorfinnr Karlsefni (n. 970) (nórdico antigo: Þorfinnr "Karlsefni" Þórðarson, língua islandesa: Þorfinnur Karlsefni, língua latina: Thorfinn Karlsefni) foi um explorador islandês[1][2] que por volta de 1010 d.C., liderou uma tentativa de assentamento na Vinlândia com três barcos e 160 povoadores, entre eles Freydís Eiríksdóttir, que segundo a saga Grœnlendinga e Eiríks saga rauða, era irmão ou meio-irmão de Leif Eriksson.[3] A esposa de Thorfinn Guðríðr Þorbjarnardóttir deu à luz um filho na Vinlândia, conhecido como Snorri Thorfinnsson,[4][5] o primeiro menino com ascendência europeia nascido no Novo Mundo e de quem muitos islandeses podem rastrear as suas raízes. A localização exata do dito assentamento é desconhecida, no entanto existe uma forte probabilidade de ter sido o conhecido sítio arqueológico L'Anse aux Meadows, na Terra Nova.
Biografia
[editar | editar código]O sobrenome Karlsefni significa literalmente «possibilidades de um homem» segundo o prefácio de Magnus Magnusson e Hermann Pálsson,[6] no entanto, o dicionario Cleasby-Vigfusson traduz o nome como «homem cabal»,[7] que se pode interpretar como «homem de verdade» e «homem de lei».[8]
Era filho de Þórður hesthöfði Snorrason (apelidado cabeça de cavalo) e Þórunn Þorfinnsdóttir,[9][10] neto de Snorri Þórðarson (n. 917) e bisneto do colonizador Þórður mjögsiglandi Björnsson. Segundo Landnámabók era descendente direto de Bjorn Ragnarsson, filho de Ragnar Lodbrok.[carece de fontes]
Com Guðríðr teve mais dois filhos varonis, Þorbjörn Þorfinnsson (n. 1010),[11] e Björn Þorfinnsson (n. 1024).[12][13]
Em princípios do século XX, Einar Jónsson, um escultor islandês, dedicou uma estátua a Thorfinn Karlsefni que se expôs na Filadélfia, Pensilvânia. Existe uma outra versão da estátua em Reykjavík, Islândia.[carece de fontes]
Þorfinnr serviu de inspiração para o personagem Thorffin da série de mangás Vinland Saga [14]
História
[editar | editar código]As expedições de Thorfinn estão documentadas na Grœnlendinga saga ("Saga dos Gronelandeses", doravante Grl.) e na Eiríks saga rauða ("Saga de Erik, o Ruivo", doravante Eir.),[a] que em conjunto são referidas como "As Sagas de Vinland".[15] As duas fontes diferem significativamente nos seus detalhes (ver Fontes das sagas abaixo).[16]
Gronelândia
[editar | editar código]Na Gronelândia, Thorfinn conheceu e casou com Gudrid Thorbjarnardóttir, viúva de Thorstein Eiriksson.[17] Gudrid estava sob os cuidados do seu cunhado Leif Eriksson em Brattahlíð, uma propriedade concedida a Leif pelo seu pai, Erik, o Ruivo, após a morte deste. Erik morrera numa epidemia c. 1003, embora a Eir. o apresente ainda vivo e a atuar como anfitrião de Gudrid.[18]
Vinland
[editar | editar código]De acordo com a Grl., Thorfinn decidiu partir para Vinland por insistência da sua esposa, Gudrid. Leif concordou em emprestar as casas que construíra em Vinland, mas não estava disposto a cedê-las como uma doação gratuita.[17] Entre os outros colonos de Vinland estava Freydis, irmã ou meia-irmã de Leif Eriksson, que poderá ter acompanhado a viagem de Karlsefni (Eir.) ou liderado uma expedição própria que terminou em carnificina (Grl.).
A Grl. regista que Karlsefni partiu da Gronelândia com 60 homens e cinco mulheres, seguindo a rota percorrida por Leif e Thorvald Eiriksson. A Eir. escreve que ele levou três navios com 140 homens a bordo e descreve a viagem com maior detalhe do que a Grl.[19][b]
Em Vinland, Gudrid deu à luz um rapaz, Snorri,[20][21] que foi a primeira criança de ascendência europeia conhecida a ter nascido no Novo Mundo. Muitos islandeses traçam as suas raízes até Snorri. A localização exata da colónia de Thorfinn é desconhecida, embora possa ter sido o assentamento nórdico em L'Anse aux Meadows, Terra Nova. Escavações na casa de Thorfinn na Gronelândia em 1930 revelaram um depósito de carvão antracite identificado como originário das proximidades de Rhode Island.[22]
O número relativamente pequeno de mulheres entre tantos homens causou tensões internas no seio do assentamento, e a incapacidade de cooperação provocou o abandono da colónia no verão de 1006. Thorfinn alcançou a Gronelândia em segurança, mas muitos dos colonos afogaram-se quando o seu navio naufragou no Mar da Irlanda.[23]
Ver também
[editar | editar código]Notas
- ↑ Os manuscritos da Eiríks saga rauða são indicados pelos sigla: A=Hauksbok, B=AM 557=Skálholtsbók em Storm 1891
- ↑ Smiley 2001, p. 666 indica "cento e quarenta homens" e Magnusson & Pálsson 1965, p. 94 "160 pessoas", mas Storm 1891 apresenta "var fjórir tigir manna annars hundraðs" com a leitura de ".xl. manna ok .c. " (A, Hauksbok) em nota de rodapé
Referências
- ↑ Íslendingabók og Landnámabók (1968), Jakob Benediktsson , 1907-., (1 volume in 2 parts. Reykjavík, Iceland: Íslenzka Fornritafélag, 1968), FHL book 949.12 H2bj., p. 16, 241, Table 16; Table 33a; vol. 1, pt. 1-2, p. 26, 241, 108, 187 (100, 75).
- ↑ Islenzkar æviskrár frá landnámstímum til ársloka 1940 (1948-1976), Páll Eggert Ólason, Jón Guðnason, and Ólafur Þ. Kristjánsson, (6 volumes. Reykjavík : Hid Íslenzka Bókmenntafélags, 1948-1952, 1976), FHL book 949.12 D3p., vol. 5, p. 128.
- ↑ The viking Age (2010), ed. A.A. Sommerville / R.A. McDonald, University of Toronto Press, ISBN 978-1-44260-148-2 p. 355 - 357.
- ↑ Mitchell, Alana (30 de novembro de 2002). «Legend that begins in Newfoundland ends with a 'fantasy' discovery in field» (Reprint). Leif Eriksson Monuments Pages
- ↑ The Vinland sagas : the Norse discovery of America : Grændlendinga saga and Eirik's saga (1965), Magnus Magnusson and Hermann Pálsson, translated with an introduction by, (Middlesex, England : Penguin Books Ltd., c1965), FHL book 949.12 H7vm., p.102.
- ↑ Magnus Magnusson/Hermann Pálsson (1965), The Vinland Sagas, ISBN 0-14-044154-9 p. 8
- ↑ Cleasby, Richard/Vigfússon Guðbrandur (1922) An Icelandic-English Dictionary p. 116.
- ↑ The Vindland Sagas, Penguin Classics, 2008, ISBN 0140447768 Intro. p. 8.
- ↑ Ættarskrá (1930), Bjarni Þorsteinsson, Guðný Bjarnadóttur, Þorstein Helgason, and Bjarni Þorsteinsson, (Reykjavík : Prentsmiðjan Acta H.F., 1930), FHL book 929.24912 T398t., p. 27.
- ↑ Inge Skovgaard-Petersen. «Thorfinn Karlsefni» (em dinamarquês). Den Store Danske – Grande Enciclopédia Dinamarquesa. Consultado em 1 de julho de 2015
- ↑ Islenzkar æviskrár frá landnámstímum til ársloka 1940 (1948-1976), Páll Eggert Ólason, Jón Guðnason, and Ólafur Þ. Kristjánsson, (6 volumes. Reykjavík : Hid Íslenzka Bókmenntafélags, 1948-1952, 1976), FHL book 949.12 D3p., Vol 5, p. 128.
- ↑ Íslendingabók og Landnámabók (1968), Jakob Benediktsson , 1907-., (1 volume in 2 parts. Reykjavík, Iceland: Íslenzka Fornritafélag, 1968), FHL book 949.12 H2bj., p. 64, 67, 281, 333, 356, 368, 369.
- ↑ Ættarskrá (1930), Bjarni Þorsteinsson, Guðný Bjarnadóttur, Þorstein Helgason, and Bjarni Þorsteinsson, (Reykjavík : Prentsmiðjan Acta H.F., 1930), FHL book 929.24912 T398t., p. 418.
- ↑ «Vinland Saga (mangá)». Wikipédia, a enciclopédia livre. 21 de setembro de 2025. Consultado em 5 de janeiro de 2026
- ↑ Magnusson & Pálsson 1965, Smiley 2001, pp. 626–676 etc.
- ↑ Jones 1968, p. 300
- 1 2 Magnusson & Pálsson 1965, Grl., ch. 7 (pp. 64-67 and notes)
- ↑ Magnusson & Pálsson 1965, Grl., ch. 6, "(Após a morte do seu marido, Thorstein, o Negro conduziu-a a Eiriksfjord, e) Gudrid foi residir com o seu cunhado Leif Eiriksson em Brattahlid" (Grl., Cap. 6, p. 64); "Erik, o Ruivo, recebeu-a em Brattahlid.." (Eir. Cap. 6, p. 90)
- ↑ Smiley 2001, p. 666
- ↑ Magnusson & Pálsson 1965, Grl, ch. 7 (p.66), Eir, ch. 12 (p.102), listado como "Snorri Karlsefnisson" no índice de nomes.
- ↑ Mitchell, Alana (30 de novembro de 2002). «Legend that begins in Newfoundland ends with a 'fantasy' discovery in field» (Reprint). Leif Eriksson Monuments Pages. Consultado em 25 de agosto de 2008.
Eventualmente, estabeleceram-se no que é hoje a Terra Nova, deram à luz Snorri Thorfinnson e permaneceram por cerca de três anos.
- ↑ Oxenstierna, Eric (Maio de 1967). Scientific American. 216 (5): 66-79. ISSN 0036-8733. JSTOR 24931497
- ↑ Bowen, Frank C. (1938). America Sails the Seas. New York: Robert M. McBride & Company. p. 21
Bibliografia
[editar | editar código]- Wahlgren, Erik (1990). Os Vikings e América. [S.l.]: Barcelona: Destino. 84-233-1915-6
- Magnús Magnússon & Hermann Pálsson (trad.) (1965). Vinland Sagas, Penguin Books. ISBN 0-14-044154-9
Ligações externas
[editar | editar código]- Biografia no Dictionary of Canadian Biography Online
- Perfil de Thorfinn Karlsefni
- William H. Babcock, "Certain Pre-Columbian Notices of American Aborigines", American Anthropologist, New Series, Vol. 18, No. 3 (Jul-Sep 1916), pp. 388-397Menções sobre os encontros de Karlsefni com os skrælings.
- «Extracto». da Saga de Thorfinn Karlsefni e Snorri Thorbrandsson no site de Philippe Remacle (1944 - 2011); trad. francesa de Eugène Beauvois.